پیوند شیمیایی به نیروهایی که اتم‌ها یا مولکول‌ها را کنار هم نگه می‌دارد گفته می‌شود و بر دو دسته‌اند:

  1. پیوندهای میان اتمی: پیوند کووالانسی - پیوند الکترووالانسی (پیوند یونی) - پیوند فلزی
  2. پیوندهای میان مولکولی: نیروی واندروالسی - پیوند هیدروژنی

این پیوندها می‌تواند بین دو اتم یکسان یا دو اتم متفاوت باشد که در حالت اول آن را مولکول جور هسته و در حالت دوم آن را مولکول ناجور هسته می‌نامند. استحکام پیوند شیمیایی را الکترونگاتیوی (یا الکترونگاتیویته) تعیین می‌کند. تعداد پیوندهای شیمیایی در مولکول‌های مختلف متفاوت است و از یک پیوند در مولکول‌های سادهٔ دو اتمی تا پیوندهای بسیار در ماکرومولکول‌ها را شامل می‌شود.

پیوند کووالانسی

پیوندی را کووالانسی گویند که در آن اتم‌ها الکترون‌های منفرد خود را با هم به اشتراک بگذارند این پیوند بین نافلز و نافلز و همچنین گاهی بین فلز و نافلز هم به وجود می‌آید. واین پیوند را با نمودار بدر هم نشان داده می‌شود.

پیوند یونی

پیوند یونی با انتقال الکترون همراه است یعنی یکی از اتم‌های واکنش دهنده یک یا چند الکترون از دست می‌دهد و اتم دیگر یک یا چند الکترون می‌گیرد؛ و پیوند یونی، قویتر از پیوند هیدروژنی و واندروالسی است.

پیوند فلزی

پیوندی که بین اتم‌های فلز اتفاق می‌افتد را پیوند فلزی گویند. همان‌طور که قبلاً گفته شد، جامدهای یونی به صورت مذداب و محلول رسانای جریان التریکی هستند ولی به صورت جامد نمی‌باشند. جامدهای فلزی در حالت جامد نیز رسانای جریان الکتریسیته‌اند، پیوند بین اتم‌های جامد نه از نوع یونی و نه از نوع کووالانسی است. این پیوند را که به علت وجود الکترون‌های آزاد و جاذبهٔ بین این الکترون‌ها با اتم‌های جامد مباشد، پیوند فلزی می‌نامند.

نیروی واندروالسی

۱)بین مولکول‌های دو قطبی-دوقطبی=متانول و کلروفورم

۲)بین مولکول‌های ناقطبی تشکیل دو قطبی القایی (نیروی پراکندگی لاندن)=هگزان و اکتان

۳)یون-دو قطبی=سدیم با آب

۴)قطبی-ناقطبی=ید در اتانول

۵)یون-دو قطبی القایی (فوق‌العاده ضعیف و همین‌طور نادر)

پیوند هیدروژنی

بین مولکول‌هایی که HبینF,O,Nوجود داشته باشد مثل آب و اتانول

پیوند نوسانی

در ژانویه ۲۰۱۵ (بهمن ۱۳۹۳) پژوهشگران کانادایی پیوند جدیدی را کشف کردند که پیوند نوسانی یا ارتعاشی نامیده می‌شود. معمولاً بین دو اتم بزرگ مثل برم و یک اتم کوچک مثل هیدروژن برقرار می‌شود.

  • کتاب مبانی شیمی نوشته باهره عربشاهی صفحهٔ ۵۳

جستارهای وابسته

واکنش شیمیایی