فعالیت تعاونی در ایران سابقه دیرپایی ندارد. اولین شرکت تعاونی در ایران در سال ۱۳۱۴ تاسیس شد. در دوران پهلوی دوم کمک‌های فراوانی توسط اصل ۴ جهت توسعه بخش تعاون در ایران صورت گرفت. رویداد اصلاحات ارضی زمینه فعالیت‌های تعاونی در ایران را گسترش داد و وزارت تعاون و تولیدات کشاورزی در دوران نخست وزیری هویدا آغاز به کار کرد.

پس از انقلاب ۵۷ همزمان با رویگردانی انقلابیون از سرمایه داری گرایش به فعالیت تعاونی افزایش یافت ولی فعالیت وزارت تعاون متوقف شد. قانون اساسی ایران در اصل ۴۳ و ۴۴ به لزوم گسترش تعاونی‌ها اشاره کرده است.

مجلس سوم قانون تعاون مصوب ۱۳ شهریور ۱۳۷۰ در ۱۲ فصل و ۷۰ ماده تدوین تدوین کرد و وزرات تعاون بر اساس این قانون مجدداً فعالیت خود را آغاز کرد.

در دولت احمدی نژاد این وزارتخانه حذف و در وزارتخانه های کار و رفاه ادغام شد.