موسیقی در ایران
تاریخ
پیش از اسلام هخامنشیان • اشکانیان • ساسانیان
پس از اسلام سلجوقیان • ایلخانان • مروگی • صفویان
معاصر قاجار • پهلوی • مجاز و غیرمجازلس‌آنجلسیزیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی
آوازسازهاردیفمقامگوشهدستگاهبداهه
دیگر سبک‌ها
پاپرپراکسمفونیک • جاز • متال • کرال
نواحی
آذربایجانیایلامی • باصری • بختیاری • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندریترکمنیجنوبیخراسانیعلوانیهکردیکرمانی • گیلکی • لری • مازندرانی
دینی
زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیهرمضانصلوات‌خوانیمداحی

نوروز خوانی یا بهارخوانی یا نوروزی، گونه‌ای از آوازخوانی است که در گذشته در ایران رواج داشته است. خاستگاه این گونه آوازخوانی بیشتر در استان‌های مازندران و گیلان بوده است، و در حال حاضر این مراسم به صورت محدود در برخی نقاط ایران برگزار می‌شود.

تاریخچه

پیشینه این گونه آواز مربوط به دوران قبل از اسلام می‌باشد که در بعضی از کتب نزدیک به دین زرتشتی و در ستایش اهورا مزدا و همچنین در توصیف طبیعت و زیبایی فصل بهار و ستایش شاهان و امیران آمده است. بعد از ورود اسلام و مذهب شیعه این گونه آواز با مفاهیم مذهبی و روایات اسلامی آمیخته شدند. درباره نوروزی خوانی برای نخستین بارالکساندر خوتسکو ایرانشناس روسی در سال ۱۸۴۲ در کتابی در مورد فرهنگ و گویش‌های شمال ایران که در لندن به چاپ رسیده اشاره شده است.

شیوه

در نوروز خوانی افرادی که به آنها نوروز خوان گفته می‌شده است پیش از آغاز فصل بهار به صورت دوره‌گردی به شهرها و روستاهای مختلف می‌رفتند و اشعاری در مدح بهار یا با ذکر مفاهیم مذهبی به صورت بداهه یا از روی حافظه می‌خواندند. این اشعار به زبان فارسی و یا زبان‌های محلی بوده است و پس از اسلام اغلب پس از ستایش خدا در مدح امامان شیعه گفته می‌شده است. این اشعار بیشتر بصورت ترجیع بند بوده و توسط یک یا چند شخص همزمان خوانده می‌شده است.

جستارهای وابسته

  • خبرگزاری فرارو