مناخم بگین
מנחם בגין
Menachem Begin, Andrews AFB, 1978.JPG
۶ام نخست‌وزیر اسرائیل
مشغول به کار
۲۱ ژوئن ۱۹۷۷ – ۱۰ اکتبر ۱۹۸۳
رئیس جمهور افاریم کاتزیر
اسحاق نافون
حییم هرزوگ
پس از اسحاق رابین
پیش از اسحاق شامیر
وزارت دفاع اسرائیل
مشغول به کار
۲۸ مه ۱۹۸۰ – ۵ اوت ۱۹۸۱
نخست‌وزیر خودش
پس از عزر وایزمن
پیش از آریل شارون
مشغول به کار
۱۴ فوریه ۱۹۸۳ – ۲۳ فوریه ۱۹۸۳
نخست‌وزیر خودش
پس از آریل شارون
پیش از موشه آرنس
اطلاعات شخص
زاده ۱۶ اوت ۱۹۱۳(۱۹۱۳-08-۱۶)
برست، بلاروس، امپراتوری روسیه
درگذشت ۹ مارس ۱۹۹۲ میلادی (۷۸ سال)
تل‌آویو، Israel
حزب سیاسی Herut (۱۹۴۸–۱۹۸۸)
لیکود (۱۹۸۸–۱۹۹۲)
دیگرعضویت‌های سیاسی Gahal (۱۹۶۵–۱۹۸۸)
همسر(ان) Aliza Arnold (1939–82)
فرزندان Ze'ev Binyamin
Hasia
Leah
محل
تحصیل
دانشگاه ورشو
مذهب یهودیت
امضا
مناخیم بگین و موشه دایان در پشت سر او

مناخیم ولفوویچ بگین (در عبری: מְנַחֵם בְּגִין) (تولد ۱۶ اوت ۱۹۱۳ در لهستان - مرگ ۹ مارس ۱۹۹۲ در تل آویو، اسرائیل) ششمین نخست‌وزیر اسرائیل و برنده جایزه صلح نوبل بود.

مناخیم بگین، اولین نخست‌وزیر اسرائیل از حزب لیکود اسرائیل بود.

اوایل زندگی

در آن زمان بیشتر یهودیان روسیه، پیرو افکار ولادیمیر ژابوتینسکی بودند، خانواده بگین هم همچون ژابوتینسکی از طرفداران جنبش مسلحانه صهیونیسم برای ایجاد کشور اسرائیل بودند. مناخیم بلافاصله به سازمان بتار پیوست. یک سال بعد، مناخیم هفده ساله فرمانده بتار در شهر خودشان ـ برست لیتوفسک ـ شد. هم‌زمان بگین در دانشگاه ورشو درس حقوق خواند.

او در کنگره اعضای بتار در سال ۱۹۳۸ سوگند گروه را اینچنین قرار داد: «من اسلحه به دست می‌گیرم تا هم از قومم دفاع کنم و هم وطنم را به پیروزی برسانم». خیلی زود، او در جنبش ژابوتینسکی رشد کرد و در سال ۱۹۳۹ معاون عملیاتی بتار شد. جنگ جهانی دوم که شروع شد، آلمانی‌ها به ورشو حمله کردند. بگین مجبور شد از ورشو فرار کند. در این زمان بود که او به ارتش آندرس که در شوروی از لهستانی تبارها تشکیل شده بود، پیوست. سال ۱۹۴۲ نخست وزیر آینده اسرائیل از راه ایران به فلسطین رفت. او پس از ورود به فلسطین با گروه ایرگون ارتباط برقرار کرد. ایرگونی‌ها هم از تندروهای یهودی بودند که در فلسطین وقت کارهای مسلحانه می‌کردند. دو ماه بعد بگین، فرمانده ایرگون شد.

نخست وزیری

تأسیس اسرائیل در ۱۹۴۸ فعالیت‌های سیاسی و نظامی بگین را محدود کرد. او حزب هیروت (آزادی) را تأسیس کرد؛ ولی طرفدار زیادی نداشت، تا آن که در جریان جنگ ۱۹۷۳، با ائتلاف با آریل شارون لیکود را تأسیس کرد. محبوبیت شارون، بخت لیکود در انتخابات شد. ۲۱ ژوئن ۱۹۷۷ بگین نخست وزیر اسرائیل شد. وی در ۲۷ اکتبر ۱۹۷۸ با دیدار انورسادات رئیس‌جمهور مصر در بیت‌المقدس، قرارداد صلحی را مبنی بر خروج کامل نیروهای اسرائیلی از صحرای سینا و نیز تشکیل حکومت خودگردان برای فلسطینها در فلسطین اشغالی را امضا کرد که بعدها به قرارداد کمپ دیوید مشهور گشت.

توافقنامه کمپ دیوید ۳ موضوع عمده را در بر می‌گرفت؛

بگین عاقبت بر اثر ضعف و ناتوانی و بیماری در ۱۵ سپتامبر ۱۹۸۳ استعفا کرد. مناخیم بگین در ۹ مارس ۱۹۹۲ در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

بگین و تروریسم

ماگ‌شات سازمان امنیت استالین از مناخیم بگین در زمان دستگیری در سال ۱۹۴۰ میلادی

بگین مدتی در دهه ۴۰ میلادی رهبری سازمان نظامی ملی در سرزمین اسرائیل (ایرگون) را که از سوی قیومیت بریتانیا بر فلسطین، «تروریست» خوانده شده بود را بر عهده داشت.

این گروه در سال ۱۹۴۷ در «هتل کینگ دیوید» بمبی گذاشت که منجر به کشته شدن ۹۱ نفر شد. او یکی از سخنرانی‌هایش در نیویورک را با این جمله آغاز کرد «من یک تروریست سابق هستم!»

انتقادات

بگین در سال ۱۹۴۸ هنگامی که رهبر حزب آزادی بود، برای درخواست کمک مالی سفری به ایالات متحده انجام داد. در طول آن سفر، هانا آرنت و برخی دیگر از روشنفکران یهودی، در نامه‌ای سرگشاده به روزنامهٔ نیویورک تایمز وی را رهبر حزبی خواندند که «به‌شدت در سازماندهی، روش‌ها، فلسفهٔ سیاسی و خواستهٔ اجتماعی مشابه حزب‌های نازی و فاشیست است». در این نامه به کشتار دیریاسین که طی آن ۲۴۰ نفر ساکنین روستایی کشته شدند، اشاره شده است. این نامه از جمله توسط آلبرت آینشتاین، برندهٔ جایزهٔ نوبل فیزیک، امضا شد.

جایزه صلح نوبل

امضای توافقتنامه کمپ دیوید در افکار عمومی جهانی باعث به وجود آمدن امید آشتی اعراب و اسرائیل و آغاز صلحی پایدار در منطقه خاورمیانه شد، از همین روی بنیاد نوبل در سال ۱۹۷۸ جایزه صلح خود را به طور مشترک به انور سادات از مصر و مناخیم بگین از اسرائیل تقدیم کرد.

جستارهای وابسته