علی شمخانی
Ali Shamkhani by Tasnim 01.jpg
دبیر و نماینده رهبری در
شورای عالی امنیت ملی ایران
مشغول به کار
۱۹ شهریور ۱۳۹۲ – تاکنون
رئیس جمهور حسن روحانی
پس از سعید جلیلی
وزیر دفاع ایران
مشغول به کار
۱۳۷۶ – ۱۳۸۴
رئیس جمهور سید محمد خاتمی
پس از محمد فروزنده
پیش از مصطفی محمد نجار
فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
مشغول به کار
۸ آبان ۱۳۶۸ – ۵ شهریور ۱۳۷۶
پس از امیر دریادار محمدحسین ملک‌زادگان
پیش از امیر دریادار عباس محتاج
اطلاعات شخص
زاده ۶ مهر ۱۳۳۴ خورشیدی
۲۹ سپتامبر ۱۹۵۵(۱۹۵۵-09-۲۹) ‏(۶۱ سال)
اهواز، خوزستان
حزب سیاسی اصلاح طلب
محل
تحصیل
دانشگاه شهید چمران اهواز
مذهب اسلام شیعه
خدمات نظامی
وفاداری Seal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
Seal of the Islamic Republic of Iran Navy.svg نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
سال‌های خدمت ۱۳۶۰–۱۳۷۶
درجه 19- دریابان-a.png دریابان (معادل سرلشکر)
فرمانده فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
جنگ‌ها/عملیات‌ها جنگ ایران و عراق
این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


  • دیگر کشورها ‏(en)‏
  • اطلس

امیر دریابان علی شمخانی (زادهٔ ۱۳۳۴ در اهواز)، سیاستمدار اصلاح طلب، فرماندهٔ سابق نظامی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و نماینده رهبر ایران در این شورا است.دریابان شمخانی همچنین رئیس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح، عضو شورای راهبردی روابط خارجی ایران، رئیس کمیته سیاست‌های دفاعی امنیتی شورای عالی امنیت ملی ایران و در کابینه میرحسین موسوی قائم مقام فرمانده کل و وزیر سپاه و در کابینه اول و دوم خاتمی به مدت هشت سال وزیر دفاع بوده است.

شمخانی از اولین پایه گذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و فرمانده سپاه در استان خوزستان بوده است. وی از فرماندهان جنگ ایران و عراق و از نیروهای سپاهی بود که بعدها به ارتش منتقل شد و فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده گرفت. شمخانی مؤلف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و همچنین دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق می‌باشد.

زندگی

او متولد ۱۳۳۴ در اهواز می‌باشد، و از عرب‌های ایرانی است. و در بعضی خبرگزاری‌ها این موضوع را بیان کرده است.

فرماندهی نیروی دریایی ارتش

علی شمخانی یک سال پس از پایان جنگ ایران و عراق (سال ۱۳۶۸)، با حکم فرماندهی کل قوا؛ آیت الله خامنه‌ای، ضمن انتقال از سپاه پاسداران به ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده گرفت.

وی چند ماه پس از تصدی فرماندهی نیروی دریایی ارتش، در اجرای راهبرد جدید دریایی جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتم‌الانبیا را عهده دار شد و در مدت فرماندهی هشت ساله، در قرارگاه دریایی خاتم‌الانبیا، تشکیلات رزمی نیروهای دریایی ارتش و سپاه را با ایجاد تحول اساسی در سلاح‌ها، تاکتیک‌ها و عملیات مشترک دو نیرو، تجدید سازمان نمود. وی این سمت را تا زمان تصدی وزارت دفاع در دولت سید محمد خاتمی عهده دار بود.

شرکت در هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری

علی شمخانی در هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران شرکت کرد، اما از سید محمد خاتمی شکست خورد و پس از خاتمی و احمد توکلی در رتبه سوم قرار گرفت. با این حال خاتمی مجدداً شمخانی را به عنوان وزیر پیشنهادی دفاع به مجلس معرفی نمود و در کابینه دوم خاتمی نیز دوباره به سمت وزارت دفاع منصوب گردید.

تحصیلات

علی شمخانی علاوه بر طی دوره دانشکده فرماندهی و ستاد (دافوس) و دانشگاه عالی دفاع ملی (استراتژیک نظامی) دارای دانشنامه مهندسی از دانشگاه چمران اهواز و مدرک کارشناسی ارشد مدیریت می‌باشد. شمخانی مؤلف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و همچنین دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق می‌باشد.

وی علاوه بر تألیف مجموعه کتاب‌هایی در مورد مدیریت استراتژیک و چندین مقاله علمی در مورد مباحث راهبردی و بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، در دانشگاه‌های مختلف علوم نظامی و راهبردی به تدریس اشتغال دارد.

دریافت مدال عبدالعزیز از پادشاه عربستان

علی شمخانی اولین وزیر ایرانی است که به دلیل نقش برجسته‌ای که در طراحی و اجرای سیاست تنش زدائی و توسعه روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به عهده داشت، بالاترین نشان دولتی (مدال عبدالعزیز) را از پادشاه عربستان سعودی دریافت کرد.

گفتگوهای جنجالی دربارهٔ انتخابات ۱۳۸۸

در برنامه دیروز، امروز، فردا، وحید یامین‌پور، مجری برنامه که سعی داشت شمخانی را وارد مسایل سیاسی روز کند و جریان فتنه را مطرح کند، از شمخانی پرسید که آیا واژه فتنه را قبول دارید؟ شمخانی نیز در پاسخ وی ضمن اجتناب از بکار بردن واژه فتنه دربارهٔ مسائل پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ گفت: «می‌دانم تو به دنبال چه هستی. من وارد این بحث‌ها نمی‌شوم. بسیجی باید حق گو، حق خواه و حق شنو باشد.» یامین پور در جواب پرسید که آیا در سال گذشته حرف حق را زده‌اید که شمخانی در پاسخ گفت: «بله.»

همچنین شمخانی در برنامه تلویزیونی شناسنامه که در ۳ خرداد ۱۳۹۲ پخش شد حضور یافت. او در این مصاحبه بشدت استفاده از الفاظی همچون فتنه گر، ساکت فتنه، انحرافی و … را محکوم کرد و گفت: «دشمنان ما دشمن ریش ما هستند، چه ریش اصلاح طلب و چه ریش اصولگرا، نباید به بهانه‌های مختلف افراد را از قطار انقلاب پیاده کرد.»

شمخانی در ۹ دی ۱۳۹۲ در مورد رفع حصر موسوی و کروبی، در پاسخ به خبرنگاران گفت:

من آدم اقدام هستم و آدم حرف نیستم.

دبیری شورای عالی امنیت ملی ایران

در روز ۱۹ شهریور ۱۳۹۲ حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، در حکمی علی شمخانی را به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران منصوب کرد تا شمخانی جایگزین سعید جلیلی گردد. شمخانی در شرایطی مسئول دبیرخانه این شورا شد که مذاکرات هسته‌ای بین ایران و گروه ۱+۵ به وزارت امور خارجه و محمد جواد ظریف سپرده شده بود. البته بنا بر گفته وزیر امور خارجه تعیین سطح و حدود و روش‌های مذاکرات هسته‌ای با وزارت امور خارجه است که بر اساس نیاز مذاکرات تعیین می‌شود، ولی هدایت و سیاست گذاری پرونده هسته‌ای همچنان بر عهده شورای عالی امنیت ملی به ریاست رئیس جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

از جمله مهمترین وظایف شمخانی در زمان تصدیش در این پست، برقراری پیوند و رابطه دوستانه بین دولت و سایر ارکان حکومتی در ایران بود. در عرصهٔ بین‌المللی، وی مسئول ایفای نقش ایران در جنگ داخلی سوریه و حمله به شمال عراق (۲۰۱۴) در حوزه سیاسی بود و همکاری نزدیکی با قاسم سلیمانی (مسئول حوزه نظامی) داشت.

ارجاع پروندهٔ میرحسین موسوی و مهدی کروبی به شمخانی

پس از انتصاب شمخانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، محمدتقی کروبی، فرزند مهدی کروبی در صفحه فیس بوک خود از ارجاع پرونده میرحسین موسوی و مهدی کروبی به شورای عالی امنیت ملی خبر داد. وی در صفحه فیس بوک خود نوشته بود که شنیده شد که رهبرانقلاب موافقت خود را با ارجاع پرونده موسوی وکروبی به شورای عالی امنیت ملی اعلام کرده‌اند تا این شورا با دبیرجدید به موضوع آنها ورود ماهوی داشته باشد. او همچنین نوشت: «انتخاب آقای شمخانی بعنوان فردی لایق و توانمند که در دوران جنگ سابقه ارزشمندی داشته و همواره در کنار مردم و کشور بوده هم جای تقدیر و تشکر دارد و هم امیدی برای رفع حصر موسوی و کروبی است.»

سوابق و مسئولیت‌ها

  • فرماندهی در سمت‌های مختلف سپاه و فرمانده سپاه خوزستان در هشت سال جنگ.
  • انتقال به نیروی دریایی ارتش با دریافت درجه دریاداری (سرتیپی) و انتصاب به فرماندهی آن با حکم فرمانده کل قوا در ۸ آبان ۱۳۶۸.
  • فرماندهی نیروی دریایی سپاه به طور همزمان با فرماندهی نیروی دریایی ارتش با حکم فرمانده کل قوا در ۲ دی ۱۳۶۹
  • معرفی به عنوان وزیر دفاع از سوی آقای خاتمی به مجلس پنجم واخذ رای اعتماد در شهریور ۱۳۷۶
  • دریافت درجه دریابانی (معادل سرلشکری) از سوی فرمانده کل قوا در سال ۱۳۷۸.
  • کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۰.
  • معرفی به عنوان وزیر دفاع از سوی آقای خاتمی به مجلس ششم واخذ رای اعتماد در شهریور ۱۳۸۰.
  • رئیس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح.
  • عضو شورای راهبردی روابط خارجی ایران.
  • دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران.

نشان درگاه درگاه ایران
نشان درگاه درگاه زندگی‌نامه

  • باشگاه خبرنگاران جوان