رودهن
Boumehen.jpg
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان دماوند
بخش رودهن
نام(های) قدیمی کوهپایه- آبگان
سال شهرشدن ۱۳۴۱
مردم
جمعیت ۲۸٬۵۳۳
رشد جمعیت +۲٫۵
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۵۸ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۸ درجه سانتیگراد
اطلاعات شهری
شهردار مهدی کچویی
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۱
وبگاه
تابلوی خوش‌آمد به شهر
رودهن بر ایران واقع شده‌است
رودهن
روی نقشه ایران

رودِهِن شهری است در ۳۰ کیلومتری شرق تهران در شهرستان دماوند در دامنه رشته کوه‌های البرز.

این شهر که از پیشینه طولانی تاریخی برخوردار است در دامنه ارتفاعات و آبرفتهای کوهپایه‌ای دیواره جنوبی البرز و در شرق استان تهران واقع شده است. این منطقه بین طول جغرافیایی ۵۵ و °۵۱ و عرض جغرافیاییَ ۴۳ و °۳۵ قرار دارد. به عبارت دقیقتر، مرز شمالی آن را خط الرأس کوه‌های شمال لواسان تا گردنه امامزاده هاشم تشکیل داده است.

نزدیکی به جاده‌های اصلی تهران – شمال (هراز و فیروزکوه) نیز از عوامل مؤثردر رشد چشمگیر این شهر بود و طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۵۵، جمعیت رودهن و حومه تنها چهار هزار نفر نفر گزارش شد و پس از تقریباً یک دهه، تا زمان تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی، جمعیت شهر به بیش از سیزده هزار نفر رسید.

اما با توجه به تأسیس این مرکز آموزش عالی و گسترش سریع آن، بافت جمعیتی این شهر نیز به سرعت تغییر یافت. حضور چند هزار دانشجو که به صورت جمعیت شناور در طول روز به این شهر وارد و از آن خارج می‌شدند، اقامت حداقل دو تا سه هزار از این دانشجویان در این شهر در خوابگاه‌ها و خانه‌های استیجاری، موج مهاجرت از اطراف و حتی شهرهای دیگر به ویژه شهرستانهای استان مازندران، خراسان و استانهای دیگر سبب شد که در سرشماری ۱۳۶۵ جمعیت این شهر به بیش از دو برابرافزایش یابد.

به مرور زمان در بخش جنوبی، روستاهای مهرآباد و گل آهک در آستانة وصل به شهر رودهن قرار داشتند واز غرب روستای ده بومهن (شهر بومهن فعلی) که آن زمان روستای کوچک بود به شهر رودهن پیوست وجزی از شهر رودهن محسوب شد و از خدمات شهرداری رودهن بهره می‌برد که با گذشت زمان در سال ۱۳۷۵ بومهن به یک شهر مستقل تبدیل و از رودهن جدا شد.

با ایجاد مجتمع دانشگاه آزاد اسلامی، استقرار ادارات، شهرک سازی‌های بزرگ، ایجاد مراکز مدرن خرید و تفریحی، اصلاح معابر و خیابان‌ها و در نهایت آپارتمان سازی در نقاط مختلف انتظار گسترش بیشتر شهرمی رفت و همین اتفاق هم افتاد.

و اما امروز بعد از گذشت نیم قرن، شهر رودهن با بیش از ۴۰ اداره دولتی و اداره کل به یک شهرنسبتا بزرگ تبدیل شده و در حدود ۴۰ هزار نفر جمعیت را در خود جای داده است و یکی از کهن‌ترین شهرهای استان تهران محسوب می‌شود.

کمتر کسی در کشور نام رودهن را نشنیده است چرا که با برخی ویژگی‌های این شهر از جمله آب و هوای بسیار مناسب و باغات زیبا و سر سبز، دو جاده بین‌المللی هراز و جاده ترانزیتی فیروزکوه و وجود یکی از بزرگترین دانشگاه‌های آزاد کشور که امروز به واحد جامع تبدیل شده است و بیش از ۲۰ هزار نفر دانشجو دارد آشنا هستند.

شهرداری این شهر امروز در یک ساختمان بزرگ و مدرن مستقر می‌باشد و دیگر از آن اتاق کوچک و تنها میز و صندلی اولین شهردار خبری نیست و امروز در سال ۱۳۹۲ تا کنون ۲۰ شهردار را به خود دیده.

ساکنان بومی رودهن در مقایسه با مناطق پیرامون خود فرهنگی خاص و بسیار متمایز دارند. مهاجرت یا تبعید احتمالی این قوم از آذربایجان (رضایه سابق- ارومیه فعلی) می‌تواند بیانگراین تمایز باشد. ساکنان بومی این منطقه ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی خاص خود را تا حدودی حفظ نمودند گر چه طی دههٔ اخیر این ویژگی فرهنگی کم‌کم ضعیف شده است. با این حال با نگاه به همسایگان شهر رودهن متوجه می‌شویم بومیان رودهن از لحاظ فرهنگی و به ویژه زبان و و آداب و رسوم، وضیعت متمایزی دارند.

زبان مادری بومبان شهر رودهن آذری است. همچنین از نظر آداب و رسوم نیز به ویژه در مراسم جشن عروسی و سوگواری‌ها مانند عزاداری در ماه محرم، ویژگی‌های متمایزی با مردم اطراف خود دارند.

به عنوان مثال در مراسمات عروسی شهروندان رودهنی نیز همچنان از ساز و دهل قدیمی استفاده می‌کنند که در نوع خود جالب و زیباست و همچنان مورد استقبال قرار می‌گیرد.

مهمترین آثار تاریخی و فرهنگی رودهن را می‌توان به پل نمیر (قرن سوم) پل زنجیر یا فیروزکوه، بقعه مبارک امامزاده محمد تقی (ع) رودهن که از فرزندان امام موسی کاظم (ع) می‌باشد، امامزاده روح اله (ع) روستای جورد، امامزاده پیش (ع) روستای وسکاره، حمام و خانه تاریخی روستای جورد و وسکاره، ساختمان سابق هتل آبعلی، و… که هر یک گویای تاریخ این منطقه می‌باشد نام برد.

رودهن از شمال با شهرستان آمل در استان مازندران، از شرق با بخش مرکزی دماوند، از غرب با بخش مرکزی تهران (شهرهای بومهن و پردیس) و از جنوب با کوها و کویرهای ورامین و پاکدشت همسایه می‌باشد.

یکی از خیابان‌های شهر رودهن "ملاصدرا"

جمعیت

جمعیت این شهر براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۲۱٬۴۷۷ نفر (۶٬۶۲۷ خانوار) شامل ۱۰٬۸۰۷ مرد و ۱۰٬۶۷۰ زن می‌باشد مردم رودهن به زبان‌های مازندرانی و فارسی سخن می‌گویند.

زبان گفتاری

در بخش رودهن گویش مردم آبعلی مازندرانی است. گویش روستاهای مهرآباد و گلاهک، آذری است و مردم روستاهای وسکاره، سادات محله و کریتون جورد وآردینه و ایرا به گویش مازندرانی و روستای چنارغرب به گویش لری صحبت می‌کنند.

ساکنان بومی رودهن در مقایسه با مناطق پیرامون خود فرهنگی خاص و بسیار متمایز دارند. مهاجرت یا تبعید احتمالی این قوم از ارومیه می‌تواند بیانگراین تمایز باشد. ساکنان بومی این منطقه ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی خاص خود را تا حدودی حفظ نمودند گر چه طی دههٔ اخیر این ویژگی فرهنگی کم‌کم ضعیف شده‌است. زبان مادری ارومیه‌ای‌تباران شهر رودهن آذری است.

ابنیه تاریخی

از بناهای تاریخی این شهر می‌توان به پلی اشاره کرد که متروکه شده و از دوره صفویه می‌باشد. همچنین به ساختمان هتل آبعلی که امروزه به اردوگاه دانش‌آموزی تبدیل شده‌است. رودهن قدیم در منتهی‌الیه رودخانه‌ای واقع شده است که امروزه بلوار شریعتی نام دارد و به نام تجرک معروف است. در این نقطه آثار قبرهای زرتشتیان پابرجاست که هنوز مورد توجه قرار نگرفته است.

دانشگاه آزاد

دانشگاه آزاد اسلامی واحد جامع و بین‌المللی رودهن بابیش از بیست هزار دانشجو، شهر ۴۰ هزار نفری رودهن را به یک شهر دانشگاهی تبدیل کرده است. این دانشگاه به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین دانشگاه‌های کشور از لحاظ فضای آموزشی و علمی شناخته شده است. علاوه بر این به عقیده بومیان عامل اصلی رشدفرهنگی رودهن تأسیس دانشگاه آزاد بوده که در تغییر فرهنگ مردمان این شهر تأثیر گذار بوده.

دانشگاه علمی کاربردی شهرداری رودهن

دانشگاه علمی کاربردی رودهن در سال ۱۳۸۲ در مقطع کاردانی تأسیس گردید اکنون با حدود ۷۰۰ دانشجو و در دو مقطع کاردانی و کارشناسی و قریب به ۱۴ رشته کاردانی و ۳ رشته کارشناسی در زمینی به مساحت ۱۰۵۰۰متر مربع و ساختمان آموزشی با زیر بنای ۱۷۰۰ متر مربع در حال فعالیت می‌باشد.