در جدول تناوبی عناصر شیمیایی، عنصرها در ردیف‌هایی به نام دوره یا تناوب مرتب می‌شوند تا عناصر با خواص شیمیایی مشابه در ستون‌های عمودی زیر یکدیگر قرار بگیرند. عنصرهای موجود در هر دسته تعداد لایه‌های الکترونی یکسانی دارند. در عنصرهای یک دوره، هر عنصر از عنصر قبلی‌اش (از نظر شمارهٔ گروه) یک پروتون و یک الکترون بیشتر دارد و خاصیت فلزی کمتر و الکترونگاتیوی و بار مؤثر هستهٔ بیشتری دارد.

Madelung rule.svg

با افزایش عدد اتمی، لایه‌های اتم تقریباً به ترتیبی که در تصویر سمت راست نشان داده شده‌است از الکترون پر می‌شوند. پرشدن هر لایه به معنی رفتن به دورهٔ بعدی در جدول تناوبی است.

در بلوک اس و بلوک پی عناصر هر دوره خواص نسبتاً مشابهی ندارند و شباهت در خواص، بیشتر در عناصر یک گروه دیده می‌شود. اما در بلوک دی در خواص عناصر هر دوره نیز شباهت وجود دارد و در بلوک اف نیز، به‌خصوص در عناصر دستهٔ لانتانیدها شباهیت بسیاری در خواص عناصر هر دوره دیده می‌شود.

با دسته‌بندی عناصری که به طور طبیعی در زمین وجود دارند در جدول تناوبی ۷ دوره تشکیل می‌شود.

محتویات

دورهٔ نخست

گروه ۱/۱۷ ۲/۱۸
#
نام
۱
H
۲
He

دورهٔ نخست با ۲ عنصر هیدروژن و هلیوم کمترین تعداد عناصر را دارد. این دو عنصر از قاعده هشت‌تایی (اکتت) پیروی نمی‌کنند. هلیوم مانند یک گاز نجیب رفتار می‌کند و بنابراین جزو گروه هجدهم (گازهای نجیب) به شمار می‌رود و از طرفی هم به علت ساختار هسته‌ای‌اش به بلوک اس تعلق دارد و بنابراین گاه به عنوان عنصر عضو گروه دوم (قلیایی خاکی) به شمار می‌رود، و گاه هر دو. هیدروژن به‌آسانی یک الکترون می‌دهد و می‌گیرد و بنابراین می‌توان آن را جزو هر دو گروه نخست و هفدهم (هالوژن‌ها) به شمار آورد.

دورهٔ دوم

گروه ۱ ۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
#
نام
۳
Li
۴
Be
۵
B
۶
C
۷
N
۸
O
۹
F
۱۰
Ne

در عنصرهای دورهٔ دوم اربیتال‌های درون زیرلایه‌های ۲s و ۲p در حال پرشدن هستند. این دوره شامل عنصرهای مهم زیستی کربن، نیتروژن و اکسیژن است.

دورهٔ سوم

گروه ۱ ۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
#
نام
۱۱
Na
۱۲
Mg
۱۳
Al
۱۴
Si
۱۵
P
۱۶
S
۱۷
Cl
۱۸
Ar

All period three elements occur in nature and have at least one ایزوتوپ پایدار. All but the noble gas آرگون are all essential to basic geology and biology.

دورهٔ چهارم

گروه ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
عدد اتمی
نام
۱۹
K
۲۰
Ca
۲۱
Sc
۲۲
Ti
۲۳
V
۲۴
Cr
۲۵
Mn
۲۶
Fe
۲۷
Co
۲۸
Ni
۲۹
Cu
۳۰
Zn
۳۱
Ga
۳۲
Ge
۳۳
As
۳۴
Se
۳۵
Br
۳۶
Kr
From left to right, aqueous solutions of: Co(NO3)2 (red); K۲Cr۲O۷ (orange); K۲CrO۴ (yellow); NiCl۲ (green); CuSO۴ (blue); KMnO۴ (purple).

Period 4 includes the biologically essential elements پتاسیم and کلسیم، and is the first period in the بلوک دی with the lighter فلز واسطه. These include آهن، the heaviest element forged in main-sequence stars and a principal component of the earth, as well as other important metals such as کبالت، نیکل، مس، and روی. Almost all have biological roles.

دورهٔ پنجم

گروه ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
عدد اتمی
نام
۳۷
Rb
۳۸
Sr
۳۹
Y
۴۰
Zr
۴۱
Nb
۴۲
Mo
۴۳
Tc
۴۴
Ru
۴۵
Rh
۴۶
Pd
۴۷
Ag
۴۸
Cd
۴۹
In
۵۰
Sn
۵۱
Sb
۵۲
Te
۵۳
I
۵۴
Xe

Period 5 contains the heaviest few elements that have biological roles, مولیبدن and ید. (تنگستن، a دوره ۶ جدول تناوبی، is the only heavier element that has a biological role.) It includes تکنسیم، the lightest exclusively radioactive element.

دورهٔ ششم

گروه ۱ ۲ ۳ (Lanthanides) ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
#
نام
۵۵
Cs
۵۶
Ba
۵۷
La
۵۸
Ce
۵۹
Pr
۶۰
Nd
۶۱
Pm
۶۲
Sm
۶۳
Eu
۶۴
Gd
۶۵
Tb
۶۶
Dy
۶۷
Ho
۶۸
Er
۶۹
Tm
۷۰
Yb
۷۱
Lu
۷۲
Hf
۷۳
Ta
۷۴
W
۷۵
Re
۷۶
Os
۷۷
Ir
۷۸
Pt
۷۹
Au
۸۰
Hg
۸۱
Tl
۸۲
Pb
۸۳
Bi
۸۴
Po
۸۵
At
۸۶
Rn

Period 6 is the first period to include the فلزات واسطه داخلی، with the lanthanides (also known as the rare earth elements), and includes the heaviest stable elements. Many of these heavy metals are toxic and some are radioactive, but پلاتین and طلا are largely inert.

دورهٔ هفتم

گروه ۱ ۲ ۳ (اکتینیدها) ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
#
نام
۸۷
Fr
۸۸
Ra
۸۹
Ac
۹۰
Th
۹۱
Pa
۹۲
U
۹۳
Np
۹۴
Pu
۹۵
Am
۹۶
Cm
۹۷
Bk
۹۸
Cf
۹۹
Es
۱۰۰
Fm
۱۰۱
Md
۱۰۲
No
۱۰۳
Lr
۱۰۴
Rf
۱۰۵
Db
۱۰۶
Sg
۱۰۷
Bh
۱۰۸
Hs
۱۰۹
Mt
۱۱۰
Ds
۱۱۱
Rg
۱۱۲
Cn
۱۱۳
Nh
۱۱۴
Fl
۱۱۵
Mc
۱۱۶
Lv
۱۱۷
Ts
۱۱۸
Og

All elements of period 7 are واپاشی هسته‌ای. This period contains the heaviest element which occurs naturally on earth, اورانیم. All of the subsequent elements in the period have been synthesized artificially. Whilst some of these (e.g. پلوتونیم) are now available in tonne quantities, most are extremely rare, having only been prepared in microgram amounts or less. Some of the later elements have only ever been identified in laboratories in quantities of a few atoms at a time.

Although the rarity of many of these elements means that experimental results are not very extensive, periodic and group trends in behaviour appear to be less well defined for period 7 than for other periods. Whilst فرانسیم and رادیم do show typical properties of Groups 1 and 2 respectively, the آکتینیدها display a much greater variety of behaviour and oxidation states than the لانتانیدها. Initial studies suggest Group 14 element فلروویوم appears to be a noble gas instead of a poor metal, and group 18 element اوگانسون probably is not a noble gas. These peculiarities of period 7 may be due to a variety of factors, including a large degree of spin-orbit coupling and relativistic effects, ultimately caused by the very high positive electrical charge from their massive هسته اتم.

دورهٔ هشتم

No element of the eighth period has yet been synthesized. A g-block is predicted. It is not clear if all elements predicted for the eighth period are in fact physically possible. There may therefore be no ninth period.

توجه: ارجاعات دست‌دوم‌اند. منبع اصلی:

گروه‌‌‌های جدول تناوبی عناصر

فلزات شبه‌فلز‌ها نافلزها نامعلوم
فلزات قلیایی فلزات قلیایی خاکی فلزات واسطه درونی فلزات واسطه دیگر فلزات دیگر نافلزات هالوژن‌ها گازهای نجیب
لانتانید‌ها اکتینید‌ها