شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) شرکتی زیرمجموعهٔ وزارت نیروی ایران است که مسؤولیت «توسعهٔ تأسیسات تولید، انتقال و عمده‌فروشی برق» را در این کشور برعهده دارد. آرش کردی در حال حاضر مدیریت عامل این مجموعه را برعهده دارد.

تاریخچه

توسعهٔ سریع صنعت برق در ایران فکر ایجاد وزارتخانه‌ای برای تأمین آب و برق موردنیاز کشور را ایجاد کرد و برهمین‌اساس در ۲۲ اسفند ۱۳۴۲ «وزارت آب و برق» تأسیس شد. در تیرماه ۱۳۴۴ قانون توسعهٔ مؤسسات برق غیردولتی به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا (مجلسِینِ وقت) رسید. همین‌طور، براساس مادهٔ ۲ قانون سازمان برق ایران، در سال ۱۳۴۶ به وزارت آب و برق اجازه داده شد تا کشور را از نظر تأمین برق بدون الزام به پیروی از تقسیمات کشوری به مناطقی تقسیم و به‌تدریج نسبت به تأسیس شرکت‌های برقِ منطقه‌ای اقدام کند.

در سال ۱۳۴۸ نیز شرکت توانیر با مسؤولیت توسعهٔ تأسیسات تولید، انتقال و عمده‌فروشی برق تشکیل شد.

در ۲۸ بهمن ۱۳۵۳، با محول‌کردن برنامه‌ریزی جامع و هماهنگ‌کردن فعالیت انرژی در سطح کشور به وزارت آب و برق، این وزارت به وزارت نیرو تغییرنام یافت و در همان سال و سال بعد، تغییراتی در اساسنامهٔ «شرکت توانیر» ایجاد شد. پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷) و با شرایط جدیدی که در صنعت برق از نظر کیفی و کمّی ایجاد شد، مسئلهٔ تغییرات در ساختار صنعت برق اهمیت ویژه‌ای یافت و سرانجام «شرکت توانیر» در مهرماه سال ۱۳۷۴ به «سازمان مدیریت تولید و انتقال نیروی برق ایران (توانیر)» تبدیل و وظایف و مأموریت‌های معاونت امور برقِ وزارت نیرو به این سازمان محول و پست مدیرعامل این سازمان به معاونت امور برق داده شد.

بالاخره در جلسهٔ مورخ ۲۷ آذر سال ۱۳۸۱ هیئت وزیران، بنا به پیشنهاد وزارت نیرو و تأیید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی، در ساختار شرکت توانیر تغییراتی ایجاد و اساسنامهٔ آن به نام شرکت مادرتخصصیِ مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) به تصویب رسید.

شرکت‌های زیرمجموعه

  • شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان
  • شرکت برق منطقه‌ای اصفهان
  • شرکت برق منطقه‌ای باختر
  • شرکت برق منطقه‌ای تهران
  • شرکت برق منطقه‌ای خراسان
  • شرکت برق منطقه‌ای قزوین
  • شرکت برق منطقه‌ای خوزستان
  • شرکت برق منطقه‌ای زنجان
  • شرکت برق منطقه‌ای سمنان
  • شرکت برق منطقه‌ای سیستان و بلوچستان
  • شرکت برق منطقه‌ای غرب
  • شرکت برق منطقه‌ای فارس
  • شرکت برق منطقه‌ای کرمان
  • شرکت برق منطقه‌ای گیلان
  • شرکت برق منطقه‌ای مازندران
  • شرکت برق منطقه‌ای هرمزگان
  • شرکت برق منطقه‌ای یزد
  • سازمان توسعه برق ایران
  • سازمان انرژیهای نو ایران (سانا)
  • سازمان بهره‌وری انرژی ایران (سابا)
  • مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران (مپنا)
  • توسعه صنایع نیروگاهی ایران

برخی مدیران سابق