آنتیموانتلوریمید
Se

Te

Po
ظاهر
نقرهy lustrous gray
ویژگی‌های کلی
نام، نماد، عدد تلوریم، Te، 52
تلفظ به انگلیسی ‎/tᵻˈlʊəriəm/‎,
‎/tɛˈlʊəriəm/‎ te-LOOR-ee-əm,
or ‎/tᵻˈljʊəriəm/‎ te-LYOOR-ee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه شبه فلزات
گروه، دوره، بلوک ۱۶۵, p
جرم اتمی استاندارد 127.60 g·mol
آرایش الکترونی [Kr] 4d 5s 5p
الکترون به لایه 2, 8, 18, 18, 6
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) 6.24 g·cm
چگالی مایع در نقطه ذوب 5.70 g·cm
نقطه ذوب 722.66 K, 449.51 °C, 841.12 °F
نقطه جوش 1261 K, 988 °C, 1810 °F
گرمای هم‌جوشی 17.49 kJ·mol
گرمای تبخیر 114.1 kJ·mol
ظرفیت گرمایی 25.73 J·mol·K
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین)     (775) (888) 1042 1266
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 6, 5, 4, 2, -2
(mildly اسیدic oxide)
الکترونگاتیوی 2.1 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونش نخستین: 869.3 kJ·mol
دومین: 1790 kJ·mol
سومین: 2698 kJ·mol
شعاع اتمی 140 pm
شعاع کووالانسی 138±4 pm
شعاع واندروالانسی 206 pm
متفرقه
ساختار کریستالی hexagonal
مغناطیس دیامغناطیس
رسانایی گرمایی (300 K) (1.97–3.38) W·m·K
سرعت صوت (سیم نازک) (20 °C) 2610 m/s
مدول یانگ 43 GPa
مدول برشی 16 GPa
مدول حجمی 65 GPa
سختی موس 2.25
سختی برینل 180 MPa
عدد کاس 13494-80-9
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های تلوریم
ایزوتوپ NA نیم‌عمر DM DE (MeV) DP
Te 0.09% >2.2×10y ε ε 1.701 Sn
Te syn 16.78 d ε 1.040 Sb
Te 2.55% Te ایزوتوپ پایدار است که 70 نوترون دارد
Te 0.89% >1.0×10 y ε 0.051 Sb
Te 4.74% Te ایزوتوپ پایدار است که 72 نوترون دارد
Te 7.07% Te ایزوتوپ پایدار است که 73 نوترون دارد
Te 18.84% Te ایزوتوپ پایدار است که 74 نوترون دارد
Te syn 9.35 h β 0.698 I
Te 31.74% 2.2×10 y ββ 0.867 Xe
Te syn 69.6 min β 1.498 I
Te 34.08% 7.9×10 y ββ 2.528 Xe

تلوریم یا تلور عنصری با عدد اتمی ۵۲ است.

محتویات

تاریخچه

در سال ۱۷۸۲ رایش اشتاین بازرس معادن تراسیلوانیا از یک کانی ِ طلا ماده‌ای استخراج کرد که شبیه آنتیموان بود. برگمان که این کانی را آزمایش کرد ثابت کرد که این ماده انتیموان نیست لیکن با مقداری از این ماده که در اختیار داشت، نتوانست چیز بیشتری درباره این عنصر به ظاهر جدید کشف کند. به سال ۱۷۸۹ کیتابل نیز این عنصر را کشف کرد به سال ۱۸۹۸ کلاپروت به این کشف‌ها توجه کرد و وجود این عنصر را تایید و آن را نامگذاری کرد

نام

از آنجا که تعدادی از عناصر از روی جرم‌های سماوی نامگذاری شده بود، کلاپروت اندیشید که حالا نوبت زمین است که باید به افتخارش عنصری نامگذاری کند نام تلوریوم از نام لاتین تلوس، تلوریس به معنی زمین گرفته شده‌است

مشخصات

VIA تلوریوم عنصری غیر فلزی با خواص بسیاری شبیه به سلنیم و گوگرد با عدد اتمی ۵۲؛ در گروه دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی ۱۲۷٫۶۰؛ ظرفیتها ۴ و ۶ دارای هشت ایزتوپ پایدار است. از فلزهای خاکی کمیاب است.

خواص

سفید نقره‌ای شکننده، جامد جلادار با مشخصات فلزی. چگالی ۶٫۲۴ گرم بر سانتیمتر مکعب(۳۰ سانتی گراد) سختی ۲٫۳ مو، نقطه ذوب ۴۵۰ درجه سانتی گراد، نقطه جوش ۹۹۰ درجه سانتی گراد.با اسید سولفوریک، اسید نیتریک، هیدروکسید پتاسیم و محلول سیانید پتاسیم واکنش می‌دهد؛ در آب نامحلول است.بوی آن نظیر سیر است؛ می‌تواند سبب ریزش مو شود. از نیم رسانای نوع پی است و رسانایی آن نسبت به نور حساس است.

منبع تولید

از لایه‌ای که در تصفیه الکترولیتی مس و سرب حاصل شده‌است.

طرز تهیه

احیای اکسیدتلوریک با دی اکسید گوگرد؛ به کمک حل کردن اکسید در محلول هیدروکسید سدیم و به صورت روکش در آوردن فلز.

احتیاط

تنفس آن سمی است.خورنده ۰٫۱ میلی گرم در متر مکعب هوا

کاربرد

آلیاژ ها؛ عامل سخت کننده ثانوی لاستیک؛ تولید آهن و فولاد ضد زنگ ریختگی؛ عامل رنگ کننده در سرامیک و شیشه؛ دستگاه‌های ترموالکتریک؛ کاتالیزور؛ باتری‌های ذخیره در سفینه‌ها

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم