تجریش
شمیران
TajrishMap.JPG
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان شمیرانات
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی طجرشت
سال شهرشدن ۱۳۵۷
مردم
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۲/۹ درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۴۳۵/۸ میلیمتر
تجریش بر ایران واقع شده‌است
تجریش
روی نقشه ایران

تجریش نام شهری در کلان‌شهر تهران است که به عنوان یکی از محلّه‌های شهر تهران هم به شمار می‌آید. تجریش مرکز شهرستان شمیرانات استان تهران است و در منطقهٔ ۱ شهر تهران واقع شده‌است. میدان تجریش که نقطه پایانی خیابان ولیعصر تهران است یکی از مکان‌های تجاری و شلوغ تهران به شمار می‌رود. بازار قدیمی، تکیه بزرگ تجریش و امامزاده صالح از نقاط دیدنی محله تجریش‌اند.

در گذشته‌ای نه چندان دور مردم منطقه تجریش به زبان تاتی سخن می‌گفتند که هنوز برخی از بومیان با آن آشنایی دارند.

خیابان‌ها و اماکن پیرامون

تجریش شمالی‌ترین منطقه تهران است به تجریش قله تهران نیز می‌گویند این شهر جز تاریخچه شهر تهران محسوب می‌شود خیابان‌ها و کوچه‌هایی که به میدان تجریش می‌پیوندند به ترتیب ساعتگرد عبارت‌اند از خیابان شهرداری، فناخسرو، جعفری، جلالوند (ارم)، ملکی (سعدآباد)، ولی‌عصر، دربندی (مقصود بیک)، ثقفی وگوگل. خیابان شهرداری بین میدان تجریش و میدان قدس قرار دارد و گوگل کوچه‌ای است که به امامزاده صالح ختم می‌شود. خیابان‌های:بوعلی، صاحبی، آشتیانی منفرد و حکمت از جمله خیابان‌هایی هستند که دارای استاندارد خیابان سازی نیستند و نیز این خیابان‌ها جزء مناطق قدیمی و فرسوده تجریش قرار دارند.

اماکن مهم پیرامون میدان تجریش:

  • مسجد همت
  • امامزاده صالح
  • تکیه بالا (حسینیه بزرگ تجریش
  • بازار تجریش و حسینیه آن
  • اداره پست تجریش
  • اداره برق تجریش
  • بیمارستان شهدا
  • بنیاد شهید شمیرانات
  • سازمان تأمین اجتماعی شمیران
  • مرکز خرید قائم
  • مرکز خرید تندیس
  • مرکز خرید البرز
  • مرکز خرید میری
  • مرکز خرید بعثت
  • مرکز خرید ارگ تجاری

در شمال تجریش محله‌های جعفرآباد و سعدآباد و در شمال غربی آن محله زعفرانیه قرار گرفته.

پیشینه

هزار سال پیش تجریش، طجرشت خوانده می‌شد. چنان‌که راوندی مورخ تاریخ در شرح سلطنت طغرل سلجوقی آورده است: «آنگاه سلطان از تبریز به سوی ری رفت تا زفاف به دار الملک باشد. اندک مایه رنج بر وی مستولی شد، به قصران بیرونی، به در ری به دیه طجرشت (تجریش) از جهت خنکی هوا نزول فرمود، چه حرارت هوا بغایت بود (به سال ۴۵۵ ق). جالب اینجاست که طغرل در همان تجریش وفات یافت و جنازه اش برای دفن به ری منتقل شد. البته مقبره متبرکه صالح ابن موسی کاظم برادر امام هشتم شیعیان نیز دلیل دیگری بر قدمت این منطقه می‌باشد. زمانی که خبر ولیعهدی برادرش را می‌شنود از عراق راهی ایران می‌شود. گویا شخصی به نام حسن بهبهانی در پل کرخ که همان کرج امروزیست در تعقیب امامزاده بود که او را در باغ گلشن قریه تجریش در کنار همان درخت چنار کهنسال به شهادت می‌رساند. اهالی این منطقه به احترام انتصاب وی به ائمه برای وی گنبد و بارگاه می‌سازند. دربارهٔ مناطق دیگر شمیران اطلاعاتی از گذشته دور تر وجود دارد. اما هنوز دربارهٔ تجریش اطلاعات بیشتری نیست.

جغرافیا

تجریش در دامنه رشته کوه البرز است و میدان تجریش در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

آب و هوای تجریش معتدل و متمایل به سرد است. حداکثر دمای آن در تابستانها ۳۶ درجه و حداقل آن در زمستانها °۲۰- درجه است.

در شهر تجریش قناتهای متعددی وجود داشته است و برخی از آنها هنوز هم آبدهی دارد. از جمله قنات امامزاده صالح (مظهر آن در صحن امامزاده)، قنات محمدیه، قنات مقصودبک در کنار رود دربند، قنات سرپل تجریش و قنات کهریز که

مظهر آن در تکیه پایین تجریش بوده است.

جمعیت

جمعیت شهر تجریش در ۱۳۳۵ شمسی، ۲۶٬۵۲۵ تن و در سرشماری ۱۳۶۵ شمسی حدود ۴۰٬۰۰۰ تن بود. در سرشماری ۱۳۷۵ شمسی، به علت متصل بودن تجریش به شهر تهران و قرارگرفتن در محدوده تهران بزرگ، جمعیت آن همراه با جمعیت تهران ذکر شد.

نگارخانه