قلعآنتیموانتلوریم
As

Sb

Bi
ظاهر
توسی نقره‌ای
ویژگی‌های کلی
نام، نماد، عدد آنتیموان، Sb، 51
تلفظ به انگلیسی ‎/ˈæntᵻmoʊnɪ/‎
AN-ti-mo-neeIn the UK, the variable vowel /ɵ/ is usually pronounced as a schwa [ə]; in the US, it is generally a full [oʊ].
نام گروهی برای عناصر مشابه شبه فلزات
گروه، دوره، بلوک ۱۵۵, p
جرم اتمی استاندارد 121.760 g·mol
آرایش الکترونی [Kr] 4d 5s 5p
الکترون به لایه 2, 8, 18, 18, 5
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) 6.697 g·cm
چگالی مایع در نقطه ذوب 6.53 g·cm
نقطه ذوب 903.78 K, 630.63 °C, 1167.13 °F
نقطه جوش 1860 K, 1587 °C, 2889 °F
گرمای هم‌جوشی 19.79 kJ·mol
گرمای تبخیر 193.43 kJ·mol
ظرفیت گرمایی 25.23 J·mol·K
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 807 876 1011 1219 1491 1858
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 5, 3, -3
الکترونگاتیوی 2.05 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونش
(more)
نخستین: 834 kJ·mol
دومین: 1594.9 kJ·mol
سومین: 2440 kJ·mol
شعاع اتمی 140 pm
شعاع کووالانسی 139±5 pm
شعاع واندروالانسی 206 pm
متفرقه
ساختار کریستالی trigonal
مغناطیس دیامغناطیس
مقاومت الکتریکی (20 °C) 417 nΩ·m
رسانایی گرمایی (300 K) 24.4 W·m·K
انبساط گرمایی (25 °C) 11 µm·m·K
سرعت صوت (سیم نازک) (20 °C) 3420 m/s
مدول یانگ 55 GPa
مدول برشی 20 GPa
مدول حجمی 42 GPa
سختی موس 3.0
سختی برینل 294 MPa
عدد کاس 7440-36-0
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های آنتیموان
ایزوتوپ NA نیم‌عمر DM DE (MeV) DP
Sb 57.36% Sb ایزوتوپ پایدار است که 70 نوترون دارد
Sb 42.64% Sb ایزوتوپ پایدار است که 72 نوترون دارد
Sb syn 2.7582 y β 0.767 Te

آنتیموان (به انگلیسی: Antimony) از عنصرهای شیمیایی جدول تناوبی است. نماد شیمیایی آن Sb و عدد اتمی آن ۵۱ است..این عنصر در متنهای کهن فارسی به نام روی سخته یا روی سخته مصری نامیده شده است. نام آنتیموان از واژه یونانی "anti-monos" گرفته شده است که معنای "غیر تنها" می دهد چرا که در گذشته تصور بر این بود که این عنصر به صورت خالص وجود ندارد.

آنتیموان نیز همچون آلوتروپ، شبه فلزش دارای جلای فلزی سفید مایل به آبی و بسیار شکننده است. همچنین ساختار بلورین دارد و بلافاصله پوسته پوسته می شود. آنتیموان خالص و ترکیباتش بسیار سمی است؛ پس باید در کار با آنها احتیاط لازم را به کار بست. منبع اصلی آنتیموان کانی به نام استیبنیت است که سولفیدی از آن عنصر است. همچنین در کانی های دیگر از جمله آلمینیت و گهگاهی به صورت خالص یافت می شود گر چه تا قرن هفدهم کسی نتوانسته بود آن را به شکل خالص از کانی جدا کند. آنتیموان در دمای اتاق با هوا واکنش نمی‌دهد اما روی شعله بلافاصله با نور درخشانی می سوزد و مقادیر فراوانی گاز های سفید تولید می کند. آنتیموان رسانایی ضعیف برای گرما و الکتریسیته است و به همین دلیل جز سازنه مناسبی در مواد نیمه رسانای میکروالکترونیکهاست.

خواص فیزیکی عنصر آنتیموان

تولید جهانی

در جدول زیر اطلاعات ۵ کشور اول تولید کننده این عنصر در سال ۲۰۱۰ میلادی عنوان شده است.

تولید آنتیموان در سال 2010
کشور تن  % درصد کل
 چین ۱۲۰٬۰۰۰ ۸۸٫۹
 آفریقای جنوبی ۳٬۰۰۰ ۲٫۲
 بولیوی ۳٬۰۰۰ ۲٫۲
 روسیه ۳٬۰۰۰ ۲٫۲
 تاجیکستان ۲٬۰۰۰ ۱٫۵
۵ کشور اول ۱۳۱٬۰۰۰ ۹۷٫۰
تولید جهانی ۱۳۵٬۰۰۰ ۱۰۰٫۰