<<  آذر  >>
ش ی د س چ پ ج
۱ ۲ ۳
۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷
۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴
۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰
۱۳۹۶ خورشیدی

آذر (در فارسی افغانستان: قوس)، نهمین ماه سال خورشیدی است و در گاه‌شماری رسمی ایران و افغانستان همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۲۴۷م سال آغاز شده و در روز ۲۷۶م سال پایان می‌یابد. آذر سومین و آخرین ماه فصل پاییز است. برج فلکی آذرماه برج قوس (کمان) است.

در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه نهم گاه‌شماری اوستایی نو برگرفته شده‌است. در گاه‌شماری [زرتشتی] نهمین روز هر برج نیز آذر نام دارد و در آذرروز از آذرماه، جشن آذرگان برگزار می‌شود. ایزد این ماه ایزدآذر است.

ایزدآذر، در اسطوره‌های ایرانی و زرتشتی، ایزد نگاهبان آتش و فروزه اهورامزدا است برای همین گاه جایگاه او را در شمار امشاسپندان نیز آورده‌اند و او را پسر اهورامزدا دانسته‌اند.

واژه‌شناسی

واژهٔ آذر به‌معنای آتش و در اوستایی آتَر (ātar) و در پارسی میانه آتُر (ĀDUR یا ādar) است. واژهٔ آتَش (ātaš) که در پارسی میانه آتَخش (ātaxš) بوده، برگرفته از این واژه است.

رویدادها

مناسبت‌ها

  • ۱ آذر آذرجشن
  • ۹ آذر جشن آذرگان
  • ۱۵ آذر روز هوانیروز
  • ۱۶ آذر روز دانشجو
  • ۳۰ آذر روز انارام، جشن میانه سال، جشن شب یلدا یا شب چله: انقلاب زمستانی و جشن زایش خورشید است، ایرانیان در این شب با فراهم آوردن خوراکی‌های گوناگون تا بامداد به انتظار دیدار نخستین پرتوهای خورشید بیدار می‌نشسته‌اند.
  • ۲۵ آذر روز پژوهش

نامگذاری‌ها

زادروزها

درگذشت‌ها

۱ آذر:

  • محمد عشقی نوایی، سازندهٔ سه‌تار، ۱۳۶۶ شمسی
  • مسعود سالاری، سازندهٔ تار، سه‌تار و تنبور، ۱۳۷۶ شمسی

۲ آذر:

۳ آذر:

۵ آذر:

۷ آذر:

  • میرزا حسن زرین‌خط، استاد خوشنویسی، ۱۳۵۷ ش
  • جلال تاج اصفهانی، خواننده، ردیف‌دان و مدرس آواز، ۱۳۶۰ ش
  • حمید مصدق، شاعر و وکیل، ۱۳۷۷ ش

۸ آذر:

  • سید محمدهاشم پیر، از مورخان و پایه‌گذاران جنبش‌های نوین فکری در ایران، ۱۳۲۵ ش

۹ آذر:

۱۰ آذر:

۱۱ آذر:

۱۲ آذر:

  • نصرت‌الله گلپایگانی، نوازنده تار، ویولون، تنبک و آهنگساز، ۱۳۴۱

۱۳ آذر:

۱۴ آذر:

۱۵ آذر:

۱۶ آذر:

  • میرزا آقا امامی اصفهانی (محمد مهدوی)، نقاش، ۱۳۳۴
  • هوشنگ پزشک نیا، نقاش معاصر ایرانی، ۱۳۵۱
  • جواد معروفی، نوازندهٔ پیانو و آهنگساز، ۱۳۷۲

۱۹ آذر:

۲۶ آذر:

۲۹ آذر: